Rijst......
Door: Alied en Freek-Jan
Blijf op de hoogte en volg Alied en Freek-Jan
22 Februari 2026 | Gambia, Madiana
Rijst,
naar ik aanneem, bij menig lezer inmiddels de vraag op, waarom ik na al die weken nog steeds niet het belangrijkste voedsel uit Gambia op het menu heb gezet. Die vraag heb ik nu dus beantwoord met de titel van dit blog. Dit wil ik nog verder specificeren: het wordt een pittige hap en wel Benachin-rijst. Benachin rijst wordt gemaakt door vele kruidige ingrediënten, zout, natriumglutamaat ( Ve-tsin ), knoflook, pepertjes en tomatenketchup voor de kleur in een vijzel tot moes te stampen. Vervolgens wordt dit mengsel in hete olie gebakken en daaraan wordt de rijst, eventuele groenten zoals kool, zoete aardappel en wortelen toegevoegd. Daarna voldoende water erbij zodat alles onder staat en 20 minuten koken. Als alles gaar is afgieten en de inmiddels roodbruine rijst opdienen met boven op de groenten en vis of kip. Dan met het hele gezelschap rond 1 grote schotel en met de schoongewassen rechterhand (ook voor linkshandigen!) of, voor onwennige Toubabs, een lepel naar binnen schuiven: eet smakelijk.
Nu staan er meer dan 200 mailadressen op de lijst van dit blog, dus ik voel met voldoende verontschuldigd om niet iedereen uit te nodigen, maar om iedere belangstellende te adviseren om het in intieme kring eens te proberen. En anders is er een simpele oplossing: vlieg naar Gambia en bestel het op Paradise Beach. Je zit dan met de voeten in het nog warme strandzand bij zonsondergang te genieten. Je ondergaat de prachtige zonsondergang boven zee, je voelt je binnenste in vuur en vlam geraken door de pittige rijst en je verslavingscentrum ergens in je grijze massa krijgt zo’n boost dat je de volgende winter maar 1 (één) wens hebt. En we zullen graag de uitnodiging om mee te genieten aanvaarden.
Overigens is de grootste rijkdom van de gemiddelde Gambiaan het kopen, maar zeker ook krijgen, van een 50 kilozak met rijst. Het is vergelijkbaar met de ervaring van onze voorouders, die in het najaar in de kelder een mud béste kwaliteit eerappels met een paar grote zijden gerookt spek hadden. “Hier komen we de winter wel mee door!”
De intro van deze week is weer af en aan de intro herken je de muziek.
DE slang
De foto van de slang die vorige week van Ali verloor, heb ik door AI laten beoordelen: het is (was) een Olijfgras slang. Deze soort is voor mensen nauwelijks giftig, is erg snel en is daarom in staat om salamanders te vangen. Achteraf hadden we dit beest ook de gelegenheid kunnen bieden het hazenpad te kiezen en ons erf vrijwillig te verlaten. Toen Ali de slang naderde om hem dood te slaan, nadat hij al daarvoor een steen met een welgemikte worp tegen zijn kop had gegooid, sprak hij enkele prevelementen uit. Navraag leerde ons dat het toespreken van de slang met enkele Koranspreuken de slang ervan weerhoudt om aan te vallen. Doe je voordeel hiermee, mocht je ooit eens met een slang geconfronteerd worden.
Onbenullig
Voelde ik me afgelopen dagen op een nacht, omdat ik lag te luisteren naar waterdruppels, die met een tussenpoos van minuten uit een lekke koppeling bij onze wc in een opvangbakje vielen. Maar ik zal bij het begin beginnen. De vlotter in het waterreservoir van de wc in onze badkamer is al jaren een zorgenkindje. Soms blijft hij tijdens het vullen van de bak achter een uitsteeksel van het spoelsysteem hangen, zodat de vlotter niet kan komen bovendrijven (in het Engels heet een vlotter een floater) en dus de waterafvoer niet op tijd afsluit en dus water door de overloopopening op de tegels stroomt. Op andere momenten maakt de vlotter een diep kreunend geluid op het moment dat de wateraanvoer wordt afgesloten. Afgelopen week was het weer een waterballet en naar analogie van het vernielen van een zitkussen door Hunter gaf dit een duwtje om de vlotter te laten vervangen. Buurman Nyasi, de loodgieter, kwam de volgende ochtend om de reservevlotter te plaatsen: fluitje van een cent. Overigens is het even een weetje: een loodgieter, in het Engels een plumber, wordt hier niet naar de correcte uitspraak, waarbij de b-klank wordt weggelaten genoemd, maar de uitspraak hier is met een nadrukkelijke B. Mocht je dus vragen naar een “plummer”, dan word je niet begrepen. Om de vlotter te wisselen moesten 3 verbindingen van de watertoevoer losgemaakt worden en later weer vastgezet. En toen Nyasi weg was begon een verbinding te lekken: drup….drup. Hoewel ik geen uroloog ben geweest, ben ik inmiddels bijna een loodgieter, dus draaide ik de lekkende verbinding strakker, zonder effect. Ik haalde de verbinding los en weer vast met meer loodgieterstape: droog!! Helaas begonnen toen andere verbindingen te lekken, die ondanks al mijn pogingen bleven lekken. Uiteindelijk Nyasi weer erbij: bleek in een gegalvaniseerd tussenstukje (voor de kenner van 3/8 naar 3/4) een minuscuul barstje te zitten. Gelukkig hadden we dit ook in voorraad en nu is alles droog. Ik hoe dus niet meer onbenullig te liggen luisteren alsof de wereld niet in brand staat.
Nu dit stukje af is hoop ik dat jullie het geen onbenullig stukje vinden van een dito-blogger.
Smiling coast?
Dat klopt. Zo prijst dit kleinste landje in Afrika zich aan in de toerismesector. Helaas zullen die mensen, die komende week dit land voor het eerst bezoeken die glimlach met een lampje moeten zoeken. Mogelijk dat de enkele Christen een betoverende lach op het gezicht kan toveren, maar de in meerderheid moslim Gambianen is het lachen wel vergaan. Deze week is namelijk de Ramadan begonnen en dus betekent dat tussen zonsop-en ondergang niet eten en drinken. Toevallig(?) rijst de middagtemperatuur hier afgelopen dagen de pan uit en tikt het kwik bij een warme landwind ’s middags de 36 graden aan. Dat betekent natuurlijk dat je rustig in de schaduw zittend al 2 liter vocht aan transpiratie per dag kwijt bent. De mannen die de hele dag in de bouw in de volle zon werken en de vrouwen die van vroeg tot laat zwoegen zijn dus een emmertje vocht meer kwijt. En dan ook nog lachen??? En dan zijn er ook nog hardliners die op het moment dat hun speekselklieren nog ergens een druppeltje vinden om spuug te produceren dat lekker om zich heen ketsen.
Project bankje
Op het erf van Ali en Penda is de geplante mangoboom inmiddels een grote schaduw gevende boom geworden Onder de mangoboom is het altijd iets minder wam dan binnen, dus een favoriete plaats om te zitten. Helaas zijn alle voorradige stoelen in de loop van de jaren door temperatuur en vocht tot stof wedergekeerd, Afgelopen week zag ik een bejaarde buurman, die graag onder deze boom zit, met een klapstoeltje door het mulle zand aan komen zeulen. De wens van Ali is dus om een meer duurzaam zitmeubel te hebben. Daartoe hebben we 4 zakken cement gekocht; Ali heeft 3 zakken omgezet in cementblokken en inmiddels een bank opgemetseld. Na opvullen met zand moet er cement op voor de zitting en dan nog tegels op de zitting en rugleuning. Op de foto’s boven zien jullie de geboorte van dit zitmeubel.
Spreekuurtje
Doordat het Ramadan is en alle huisvrouwen rond mijn spreekuurtijd,18.00 uur, in de weer zijn om de avondmaaltijd- iftar te bereiden, is het afgelopen dagen rustig. Voor deze dokter is er op deze manier geen droge rijst te verdienen en bij de temperaturen van afgelopen week, 34 tot 38 graden, hoeft de spreekwoordelijke kachel dan wel niet te branden, maar toch kun je je voorstellen dat ik me lichtelijk overbodig begin te voelen.
Bikkelen
bij deze temperaturen in de volle zon zonder drinken doen de bouwers die dinsdag successievelijk om hulp kwamen vragen. Allemaal hadden ze klachten van het bewegingsapparaat. Dat varieerde van een ischias-achtige rugpijn, 2 vingers die krom staan door een peesletsel (onhandig bij metselen) en de klachten van frequent nachtelijk plassen (toen het nog geen vastentijd was ) . Bij navraag bleek hij de hele dag veel water te drinken uit een emmer, aan het eind van de middag dikke enkels te hebben, die ’s ochtends weer dun waren. Hij beschikt over een zeer uit de kluiten gewassen onderstel, waardoor hij door de hele dag staan “stalpoten” ontwikkelt. Dat vocht plast hij dan ’s nachts weer uit. De beste Remedie krijgt hij nu van Allah voorgeschreven: gewoon de hele dag niet drinken, zodat je uitgedroogd na 4 liter zweten weer naar huis gaat. Dan slaap je ’s nachts lekker door zonder dat je in het donker naar het “toilet” naar buiten moet om je blaas te ledigen.
Als kool
Gaat de tweeling, van wie de moeder onvoldoende borstvoeding heeft nu groeien op kunstvoeding. Geboren in november 2024 wogen broer en zus in januari 7700 gr. Gisteren ging het wegen wel wat lastig, omdat ze op de weegschaal hevig schreeuwend spartelden. Mijn snelle schatting is dat ze nu bijna de 10 kg aantikken. Vóór ons vertrek komt moeder nog eens terug om het laatste voor hen bestemde pakket voeding op te halen. De kindertjes krijgen inmiddels ook al wat bijvoeding.
Mijn plan is om jullie nog 2 zondagen aan tafel te nodigen, aangezien we vrijdag 13 maart weer terugvliegen. Op het menu staat waarschijnlijk een Toe(tje) en tenslotte een (non) alcoholisch Afzakkertje.
-
22 Februari 2026 - 15:38
Petra Van Den Heuvel :
Geniet nog van de laatste 2 weken Freek Jan en Alied. Hopelijk kan ik volgende jaar jullie wekelijkse en vaak humoristische verslag weer lezen.
-
22 Februari 2026 - 16:08
Ludmila Consten :
ik vind jullie verslagen hartstikke leuk en interessant. Bedank.
Ik wens jullie hele fijne 2 weken en een goede terugreis!
-
22 Februari 2026 - 16:13
Chris :
Klinkt best lekker de rijst.
-
22 Februari 2026 - 23:10
Gerda Koops-Kraaijeveld:
Het was weer een leuk en enerverend verhaal en nog steeds hardlopen!!
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley