Stamppot
Door: Alied en Freek-Jan
Blijf op de hoogte en volg Alied en Freek-Jan
11 Januari 2026 | Gambia, Madiana
Stamppot
In dit 17 gangen diner – er vallen 17 zondagen in onze overwintering- wil ik vandaag maar eens een stamppotje uitserveren. Ik neem aan dat veel lezers op deze ijzige zondag dat wel een goed idee vinden. Die lezers, die dit blog later lezen moeten dit menu dan maar voor lief nemen. Ik zie dat de stamppot boerenkool, de hutspot en de erwtensoep in de supers in deze dagen hardlopers zijn. Daarom valt mijn keuze vandaag op Hete Bliksem. De lezers, die nu niet begrijpend hun wenkbrauwen optrekken, verwijs ik graag naar een zoekmachine naar keuze dan wel hun favoriete AI- box. Deze keuze is ingegeven door het feit dat we hier een nachtelijke regenroffel op het golfplatendak hoorden met een donderklap in de verte. Donderdagochtend tijdens de joggingsessie op het strand zag ik het boven zee onder een donderwolk flink bliksemen. Vreemd weer, noemen de autochtonen dat hier.
Als kok ben ik benieuwd hoe mijn gerechten vallen bij de lezers. Ik zie op de teller van de site dat er 2 uren na het uploaden al ongeveer 100 lezers/eters zijn. Dat zijn dus de aanvallers, die het eten niet koud laten worden. Na 24 uur nadert de teller de 200: mensen die hun ongeduld kunnen bedwingen. Uit de aardige laatste reactie van …. (ik noem geen naam, dan moet je zelf maar kijken) onder het stukje van vorige week begrijp ik dat er mensen zijn, die 4 verhalen achter elkaar kunnen verstouwen. Knap hoor!! Of is het pure verveling op een sneeuwdag?
Vast patroon
Wat jullie waarschijnlijk niet opmaken uit mijn wisselende verhalen: we leven hier toch wel volgens een vast patroon. Op het moment dat we onze slaapkamerdeur openen springen de honden uit de vrachtautobanden, die dienstdoen als hondenmand. Ze staan aan de buitendeur te kwispelen, omdat ze weten dat onze eerste goede daad van de dag is om hondenvoer op te dienen. Ze gaan keurig zitten, voordat we hun bak neerzetten en op ons commando “smakelijk eten” vallen ze aan. Lady schrokt haar bak binnen 30 seconden leeg, terwijl Hunter nog staat te genieten. Of hij blijft genieten als Lady op 2 meter afstand hem de brokken uit de bek ligt te kijken?
Terwijl ik de poort uitloop met de broodzak van “Aap-Noot-Mies”, die nog stamt uit de jaren 80 van de vorige eeuw toen onze kinderen hierin op de Franse camping un pain en 2 baguettes gingen halen, zet Alied vast de ontbijtplankjes klaar. We ontbijten op onze luie stoelen op de veranda met uitzicht op de tuin met openlucht volière. De rest van onze dag zal ik jullie besparen.
Ook vaste prik
Is de manier waarop ons ter kennis wordt gebracht dat het antwoord op de vraag of er nog problemen/mankementen zijn op het erf van Ali (no problem ) toch iets bezijden de waarheid is. Het is zo lastig om die Toubabs te vertellen dat er iets stuk is gegaan! Vanmorgen ging ik met Ali de poort van hun compound schilderen en zag, dat er een schroef van een plaat los zat, waardoor de plaat in zijn geheel dreigde los te raken. Dat moment was de trigger voor Ali om te vertellen dat toevallig vanmorgen een scharnier van hun slaapkamerdeur een schroef had verloren, de deurkruk van hun keukendeur niet meer functioneel was, de keukenkraan een tikkeltje lekte en de drempel van een deur op onverklaarbare wijze niet meer op zijn plek zat. De zware hardhouten slaapkamerdeur hing nog aan het bovenste scharnier, omdat alle schroeven van de andere 2 scharnieren afgebroken waren. De details van de andere mankementen laat ik voor wat ze zijn. Al zeg ik het zelf….ik ben hier iets minder onhandig geworden en de belangrijkste zaken zijn verholpen.
Spreekuurtje
Begrafenis
Een zeer oud uitziende vrouw met een door de zon gelooide huid komt wat moeizaam binnen. De communicatie met Ali gaat al net zo. Ze blijkt in Guinee-Bissau te wonen, waar een iets ander dialect van Fula wordt gesproken. Ze is voor een begrafenis “even ”naar Gambia gereisd naar een vissersdorp in het zuiden. Omdat haar dochter in Madiana woont, maakt ze van de gelegenheid om deze blotevoetendokter te bezoeken. Om haar rechter in slipper gestoken voet zit een minuscuul vies rood lapje, dat onder een onooglijk geel gaasje een diep ontstoken wondje verbergt. Met een netter verband en gewapend met een antibioticum verlaat ze onder dankzeggende gebeden deze nuldelijnskliniek. De grenzen van de landen hier zijn natuurlijk tot stand gekomen in de koloniale tijd en niet langs etnische grenzen. Er bestaat hier dus een druk internationaal intra tribaal begrafenisverkeer. (Als je snapt wat ik bedoel).
Amadou
Is een jongere broer van Ali, die via de backway heeft getracht naar Europa te komen. Hij is gestrand in Libië na een tocht vanuit Niger door de woestijn. Over zijn ervaringen in Libie laat hij niets los. Hij is per vliegtuig geremigreerd en heeft inmiddels een baan als vrachtwagenchauffeur. Als hij aan de kust gestationeerd is verblijft hij bij Ali en Penda. Vorige week overleed een oom van Ali en Amadou. Omdat Ali’s vrouw naar het binnenland op familiebezoek was en Ali vader en moeder tegelijk was kon Ali niet naar de begrafenis. Amadou kreeg van zijn baas 1 dag begrafenisvrij om naar Zuid-Senegal te gaan, waar de oom woonde. Op de terugweg is hij als passagier op een taximotor met de bestuurder op een gravelweg onderuitgegaan. In een ziekenhuis hebben ze hem een tetanusbooster gegeven en de 5 wonden “verbonden”. Inmiddels hebben we met veel pijn de verbanden al een paar keer gewisseld. Het in Nederland verzamelde verbandmateriaal komt weer goed van pas!
Hypochondrie??
Een jongedame die ik vorige week een inhalator heb gegeven voor haar astmatische klachten komt vertellen, dat ze mijn gebruiksinstructie niet meer helemaal helder had en het middel heeft opgesnoven. Ali maakt een nonverbale reactie, die ik interpreteer als “hoe kun je zo stom zijn? En legt uit dat het de bedoeling is om de lippen rond de poederinhalator te sluiten en te inhaleren. Vervolgens komt ze met nog meer klachten. Ali neemt niet de moeite om alles te vertalen, maar probeert haar kennelijk weer snel de deur uit te krijgen. “Pareta “ ofwel “klaar is Kees ”is de term, die ik een paar keer hoor. Als ze weg is, vertelt hij dat ze over van alles begon te klagen. “Ik ken haar al heel lang en volgens mij gebruikt ze haar hersens niet goed” is zijn samenvatting. Ik bespreek met hem dat ze misschien bang is voor allerlei ziektes en dat lijkt hem een goede conclusie. Dooyeena – volgende patiënt.
Moede(r)loos
Het is zaterdagavond, mijn weblog is klaar, als er weer een vertellenswaardige hulpvraag is. Dit weblog zou te lang worden voor de gemiddelde lezer om te verteren. Ik bewaar het tot volgende week.
Driving doctors ter plekke.
Bij aankomst moest ik eerst even goed kijken welk bouwwerk door moest gaan voor kliniek. Nadat Alhagy op aanwijzing van Ray de auto in de schaduw van een grote mangoboom had geparkeerd kwam het opperhoofd/organisator naar buiten, samen met zijn zoontje, die onmiskenbaar behept was met het syndroom van Down. Zijn schoeisel bestond uit 1 volwassen schoen. Passend bij zijn genetisch defect kreeg ik al een knuffel, voordat ik het in de gaten had. Inmiddels kwamen er meer eerbiedwaardige grijsaards uit de wachtruimte, die ons allen met de bekende vredesgroet en de traditionele Fula begroeting hartelijk welkom heetten. Zowel als Toubab als van nature houd ik van “uitpakken en starten”, maar dat was hier gewoon geduld hebben. Ray had verteld dat hij met geldelijke steun van vrienden het gebouwtje had opgeknapt door de golfplaten met een dikte van 0,01 mm te vervangen door een verbeterde kwaliteit van 0,1 mm. Verder waren er in de twee spreekkamers plafonds gemaakt. Tot zijn teleurstelling zaten er flinke gaten in de golfplaten (door stenen?) en waren de plafondplaten door het binnenkomende water naar beneden gekomen, waardoor ze nu als vloerbedekking fungeerden. Na uitleg dat we ook een paar dozen met kleding hadden meegenomen, werd unaniem besloten dat de kledingstukken in 1 spreekkamer op een mat uitgestald zouden worden. Alle wachtenden kregen een 2 cm2 groot papiertje met hun volgnummer uitgereikt. Er zaten inmiddels aan 1 kant van de wachtruimte 10 oude mannen en aan de andere kant ongeveer 30 vrouwen. Er was dus nog 1 ruimte van 8 m2 meter over om met 2 dokters en 1 tolk spreekuur te doen. Na afloop van het consult werd de inmiddels genezen patiënt in het walhalla met de kledingstukken toegelaten. Tijdens een vorig bezoek van Ray was de uitdeling van de kleding op een ordinaire graai-en grijppartij uitgelopen. (in minder arme landen resulteert een uitverkoop ook in wantoestanden). Hierna haalden we de dozen met medicijnen en verbandmateriaal uit de auto. Er werden zowaar ergens een paar stoelen gevonden, Ray ging aan een tafeltje zitten en de toubabdokter kreeg een plekje aan een meubel dat in vroeger tijden als onderzoeksbank had gediend. Voor Alhagy was eerst geen stoel beschikbaar, maar na een uur staan, bleek er toch ook nog een vijfde stoel te zijn. We konden beginnen met onze heilzame arbeid….dacht ik….want ho-ho-ho een beetje meer geduld graag … eerst moest er nog een gebed opgezegd worden om deze zitting tot een succes te maken.
In de volgende blog van dit feuilleton: medisch allerlei
Beeldvorming
Het is al weer een paar jaar geleden, dat we hier een fotosessie hielden. Vanmorgen maakten we weer een foto van de hele “Toubabokundafamilie”. Voor diegenen, die hier nooit geweest zijn, vormt dit misschien een beeld van het erf, waarover mijn verhalen gaan.
-
11 Januari 2026 - 16:15
H.:
Wat een groot contrast met ons landje en leven. Ik kan het me haast niet voorstellen.
-
12 Januari 2026 - 15:58
Piet Mulder:
Hallo Freek Jan en Aleid,
Allereerst de beste wensen voor het nieuwe jaar maar vooral een goede gezondheid toegewenst samen.
Weer een prachtig verhaal van je belevenissen in Gambia, zo te horen en te lezen heb je nog geen tijd om stil te zitten.
De mensen om je heen vragen om de nodige aandacht zowel medisch als maatschappelijk, alle waardering voor je betrokkenheid.
Mooie tijd nog daar met al je activiteiten.
Hartelijke groet, Piet en Irene
-
12 Januari 2026 - 21:23
Jeannette:
Ik blijf kijken naar de ‘familiefoto’; wat zijn de kinderen groot geworden, niet normaal! Huja is een echte jongedame geworden, Mohammed een jongeman, en kleine Hamza die altijd mee wilde naar de markt, is niet zo klein meer, net als de kinderen van Ali! En natuurlijk was het ook weer leuk dat je ons weer een inkijk hebt gegeven in jullie leven in Gambia!
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley