Ratatouille - Reisverslag uit Madiana, Gambia van Alied en Freek-Jan Steege - WaarBenJij.nu Ratatouille - Reisverslag uit Madiana, Gambia van Alied en Freek-Jan Steege - WaarBenJij.nu

Ratatouille

Door: Alied en Freek-Jan

Blijf op de hoogte en volg Alied en Freek-Jan

18 Januari 2026 | Gambia, Madiana

Ratatouille


Hoewel ik elke week pretendeer jullie een gerecht voor te schotelen, gebiedt de eerlijkheid mij toe te geven dat het verhaal meestal bestaat uit onsamenhangende stukjes. Ratatouille klinkt mij nogal Frans in de oren en dus geschikt voor hogere temperaturen en na het ijzige weekend vorige week dus wel gepast. Het Nederlandse equivalent ,van ratatouille afgeleid, zal waarschijnlijk ratjetoe zijn, maar dat klinkt dan weer wat rotzooierig.

Moskeet


In de eerste jaren van ons verblijf in Madiana waren we, zoals we nu pas ervaren, gezegend met het ontbreken van elektriciteit in deze omgeving. Het bezit van zonnepanelen met accu was ook niet algemeen. Dat betekende dat de versterkte oproep tot gebed bij bepaalde windrichtingen alleen als ver verwaaid geluid tot ons kwam.

De laatste jaren worden in de omgeving van ons huis diverse moskeeën gebouwd, die hun oproep tot gebed ook tot ons ongelovigen versterkt doen toekomen. Overdag is dat redelijk te verdragen, maar om 6 uur ’s ochtends ervaren we dat als onplezierig. Drie weken geleden hoorden we overdag buiten de bidtijd een luidspreker rondzingen en iemand die “test,test” riep. Sindsdien braakt de luidspreker van dit moskeetje luidkeels de gebeden en Allah’s akbar over ons uit. In gesprek hierover met onze buren, blijkt dat ook zij, en veel andere mensen in de omgeving, deze decibellen als erg storend ervaren en als niet passend bij de geest van de Koran. Je hoort de omgeving niet te verstoren en zeker niet vroeg in de ochtend.

Afgelopen week verscheen de bejaarde, altijd vriendelijke, imam van de dichtstbijzijnde moskee op mijn spreekuur. Hij heeft pijnlijke, stijve knieën, die hem belemmeren bij het lopen, maar nog erger om uit de islambidhouding overeind te krabbelen. Je moet je voorstellen, dat je als imam het gebed voorzit en na de buiging voorover met het voorhoofd op de grond weer overeind moet komen, terwijl alle lenige mensen achter je al staan en je dat ritueel een paar keer moet herhalen.

Na het medische gedeelte heb ik de stoute schoenen aangetrokken en ben ik over de lawaaimoskee begonnen met de vraag of hij daar invloed op heeft. Het blijkt dat zijn assistent-imam, die gedacht had de troonsopvolger te worden, met enige onmin naar een 300 meter verderop gelegen moskee is vertrokken. Toen hij daar ook geen opperimam werd, heeft hij op eigen erf een mini-moskee gebouwd van gelovige giften en nu dus een grote speaker gekocht. Er blijkt geen imamoverleg over geloofs-of lawaaizaken te bestaan. Als hij deze lawaai-imam daarop zou aanspreken, verwacht hij dat deze denkt dat hij jaloers is op het harde geluid. Zoiets als “die van mij is groter dan die van jou”. (maar dan anders) . Het spijt hem zichtbaar.

Mogelijk moeten we op een maanloze avond met een kniptang ervoor zorgen dat een kwade geest met behulp van onze tang een essentieel snoertje doorknipt? [e-1f61c]

Driving dokters medisch allerlei.


De hulpvragers kwamen door een opgehangen gordijn (er is hier ook wel een privacy waakhond)binnen. Tussen duim en wijsvinger zat hun volgnummer gefrommeld. De patiënten boden het me aan als toegangsbewijs tot de hemel. Gezien het feit dat er gedurende de uren steeds vaker onenigheid ontstond tussen de binnenkomenden verwacht ik dat er niet bij iedereen voldoende scholing was om te beoordelen of nummer 45 voorrang had boven nummer 54. Alhagy had de indruk dat het opperhoofd mogelijk ook bekenden voorrang gaf. Dit gaf op enig moment onenigheid tussen 2 dames, die al in de spreekkamer stonden. Gelukkig heeft Alhagy op dat moment de gave om dat in der minne te regelen. Zoals overal ter wereld zijn alle mensen gelijk, maar als je een kruiwagen hebt kun je toch iets meer gelijk zijn dan een ander. Van dit gelijkheidsbeginsel werd dus ook in deze gemeenschap gebruik gemaakt.

De Fula-bevolking van dat district spreekt met een ander dialect dan waarmee Alhagy is grootgebracht op de noordoever van de rivier. Dit verschil samen met de op zachte toon gesproken klachten (een beetje schuw) en het achtergrondlawaai van de ongeduldige meute in de wachtruimte maakte dat Alhagy soms een tikkie ongeduldig werd. Een goede oefening dus voor hem. Dit was de eerste keer dat hij voor mij vertaalde. Lastig was het dus om bij twee patiënten met een mogelijk schildklierprobleem dit uit te leggen als je je er niet van bewust bent dat zo’n klier onderdeel van ons lijf is. Over “heartburn” ofwel zuurbranden (in NL-hartwater genoemd) moesten met Ray overlegd worden hoe dit te vertalen.

Veruit de meerderheid van de mensen kwamen met pijnklachten van hoofd, rug, nek en gewrichten. Gelukkig was ik zo slim geweest om een schaar mee te nemen, zodat we de strips paracetamol in stukjes konden knippen. De drogist op de hoek was 2e Kerstdag natuurlijk gesloten dus even bijhalen lukte niet. Op den duur vertaalde Alhagy de klachten met “hetzelfde” als de vorige hulpvrager, zodat het lekker opschoot. Wat me opviel was dat we niemand met een vieze wond hoefden te verbinden. Er kwam een moeder met een kindje van 2 jaar, dat oogde als 6 maanden. In het gerimpelde- huid- buikje waren de darmen met knobbelige inhoud te voelen. Mogelijk een geval van een probleem in de darm beweeglijkheid?? Ray adviseerde de moeder om naar het grote ziekenhuis in Banjul te komen. Zou ze gaan?

Naast de klachten van het bewegingsapparaat – gevolg van de zware arbeid – waren de maagklachten een goede tweede. Er zijn hier veel mensen met een maagzweer, door een maagbacterie. Ray vertelt dat hij dagelijks mensen opereert met een al dagen bestaande buikvliesontsteking door een doorgebroken zweer. Die mensen komen, net als die met een geperforeerde blindedarmontsteking, vaak zo laat in het ziekenhuis dat ze niet meer te redden zijn. De meegenomen verpakkingen met maagzuurremmers waren maar net genoeg. En eigenlijk is het volkomen zinloos om dit middel kort mee te geven, zonder iets aan de oorzaak te doen.

Nadat alle 135 patiënten geholpen waren, werd een kennelijk bekend Fula gerecht aangeboden, bestaande uit verse koeienmelk en gestampte rijst. Alhagy deed zich tegoed aan deze pap, maar gezien het feit dat in Nederland het nuttigen van onverhitte melk afgeraden wordt in verband met een mogelijke besmetting heb ik dit aan mij voorbij laten gaan.

Volgende week in dit feuilleton: Beschouwing.

Spreekuurtje


Moede(r)loos/ toeval of voorzienigheid?

Het is gemakkelijk om hier moedeloos te worden door het vaak voorkomen van moederloze baby’s, die nooit hun moeder zullen kennen: moederloze kindjes.

Toeval of niet…? Drie jaar geleden waren er zo veel baby’s, voor wie onvoldoende borstvoeding beschikbaar was, dat onze voorraad Kruidvat babyvoeding op was. Door een bliksemsnelle inzamelingsactie van Ellen en Stef konden we weer een flinke voorraad inslaan en opsturen naar Madiana. En toen was er plotseling borstvoeding in overvloed. Afgelopen week ontdekten Alied en ik dat de “tenminste houdbaar tot” datum in zicht kwam. Dat betekent niet dat alles direct op de composthoop kan, maar toch. Ik belde Brit (www.caring4mobility.com) , die naast haar corebusiness (rolstoelen, krukken, rollators, zitvoorzieningen, loophulpen) vaak voeding verstrekt, maar ze heeft momenteel geen klanten voor de voeding. Maar:

Donderdag kwam een moeder met een meisje van 6 maanden met een groeiachterstand door onvoldoende borstvoeding. Ze kocht wel melkpoeder, maar verdunde het zodanig dat de groeicurve van het kind afboog. Na uitleg over de juiste mengverhouding liep ze blij met een blauw pak de deur uit.

Zaterdag kwam een niet meer piepjonge vrouw met een meisje van 10 jaar, ieder met een bundeltje op de rug. Het bleken de oma en tante te zijn van een tweeling jongen-meisje geboren op 30 november. De moeder, die in Guinee-Bissau woonde is overleden bij de bevalling. Toen oma daarheen ging voor de begrafenis, kwam ze weer thuis met nieuwe kleinkinderen. Ze heeft van een liefdadigheidsinstelling eenmalig babyvoeding gekregen. Ze kwam eigenlijk omdat het jongetje hoest, dus niet met de vraag om voeding. Bij beluisteren van de baby hoorde ik aan de longen niets bijzonders, maar wel een duidelijk hartgeruis. In de geboortepapieren (in het Portugees) kon ik de geboortegewichten zien en na wegen blijken ze goed gegroeid te zijn. Als de gekregen voeding op is, komt ze terug voor Kruidvat.Toen ik bij Ali navroeg naar een inschatting van het vermogen van deze familie, vertelde hij dat de echtgenoot van oma vorig jaar is overleden en ze nu moet rondkomen van het inkomen van haar oudste adolescente kinderen.

Maandag viel een vrouw met de deur in huis door direct na binnenkomst een borst tevoorschijn te toveren, waarna ze er flink in kneep: vrij droge borst dus. Haar zoontje van 9 maanden, woog krap 6 kilo en op de clinic card zag ik een afbuigende groeicurve. Op het consultatiebureau had ze te horen gekregen, dat dit niet de bedoeling was. Ze is al begonnen met pap te geven. Ik geef nog tot ons vertrek 2 maanden opvolgmelk erbij in de hoop, dat het daarna wel goed komt.

Tweelingen


Naar aanleiding van bovenstaande tweeling vroeg Alied zich af of tweelingen hier verhoudingsgewijs meer voorkomen of dat er gewoon veel tweelingen zijn omdat er een overvloed aan kinderen geboren wordt. Bij nazoeken blijkt dat de kans op een twee-eiige tweeling in deze regionen 2 tot 3 maal hoger is dan het gemiddelde in de wereld. In Europa is de kans op zo’n tweeling gemiddeld en in Azië worden minder dan gemiddeld niet-identieke tweelingen geboren. Voor identieke tweelingen is de kans over alle continenten gelijk.De eierstokken van de dames in Afrika produceren dus vaker meer dan 1 eitje per maand en in dat geval hebben dus 2 zaadjes de kans om niet voor niets dat hele eind te zwemmen. Twee gouden medailles! [e-1f644]


Bouwen-bouwen-bouwen

De laatste jaren wordt de groene ruimte in de omgeving van ons huis steeds vaker bebouwd. Nu er asfalt ligt naar Madiana, is het dorp ook in de regentijd veel beter bereikbaar. Daarom gaat het bouwen van huizen in een hogere versnelling. Tegenover het erf van Ali staat al een paar jaar een groot huis in aanbouw en afgelopen weken horen we het klop-klop-tik-tik-tik van de hamers van de timmerlieden die het dak geraamte construeren. Zoals je op bovenstaande foto kunt zien, is het een flinke hoogte daarboven. Natuurlijk werken ze met valbeveiliging en worden de ARBO-regels goed gevolgd. Het huis tegenover ons ( ook zie foto) staat er al 18 jaar in deze staat. Er zijn dus ook mensen, die meer tijd nodig hebben om te sparen.


  • 18 Januari 2026 - 17:23

    Margreet :

    Elke week weer indrukwekkend wat jullie allemaal meemaken! Dankjewel!


  • 18 Januari 2026 - 19:16

    Marja :

    Leuk omme verhaal weer te lezen, op deze trieste, mistige zondagmiddag[e-1f603]


  • 19 Januari 2026 - 01:00

    Petra Van Den Heuvel :

    Hilarisch verhaal van die Imam. Sterkte met Allah's Akbar!


  • 19 Januari 2026 - 15:43

    Hans En Anita:

    Dank je wel weer voor deze update. Het blijft fascineren!


  • 22 Januari 2026 - 20:07

    Gerda Koops-Kraaijeveld:

    Met een glimlach van oor tot oor weer zitten smullen van jouw verhalen

Reageer op dit reisverslag

Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley

Verslag uit: Gambia, Madiana

Madiana 25-26

Belevenissen tijdens overwintering

Recente Reisverslagen:

01 Februari 2026

Zitvlees

25 Januari 2026

Kom-kommer

18 Januari 2026

Ratatouille

11 Januari 2026

Stamppot

04 Januari 2026

Starter

28 December 2025

Kip

21 December 2025

EI

14 December 2025

Vis.

07 December 2025

Helder

30 November 2025

NIETS

23 November 2025

Op gang

16 November 2025

Amuse
Alied en Freek-Jan

Verslagen van overwintering in Madiana, the Gambia

Actief sinds 12 Juni 2014
Verslag gelezen: 371
Totaal aantal bezoekers 81040

Voorgaande reizen:

16 November 2025 - 13 Maart 2026

Madiana 25-26

24 November 2024 - 24 Maart 2025

Madiana 24-25

26 November 2023 - 22 Maart 2024

Madiana 23-24

20 November 2022 - 03 April 2023

Madiana 22-23

14 November 2021 - 14 April 2022

Madiana 2122

11 November 2019 - 01 April 2020

Madiana winter 2019-2020

13 Januari 2015 - 20 Februari 2015

Madiana,the Gambia jan-april 2015

Landen bezocht: