Kom-kommer

Kom-kommer

We zijn ongeveer halverwege ons verblijf en dus ook halverwege de gangen die ik jullie wekelijks opdien. Een frisse komkommersalade lijkt me wel gepast op dit moment. Ook een mogelijkheid is om komkommer te zien als vergrotende trap van kommer en dan in deze tijd te spreken van een wereldwijde komkommer- en- kwel tijd. Ik hoop toch dat jullie dit luchtige gerechtje kunnen verteren en waarderen.

Terug in de tijd

Nadat we in 2007 het stuk grond van ons huidige erf gekocht hadden, was ons huis begin februari 2008 afgebouwd. Dat is komende week dus alweer 18 jaren geleden. Alied houdt altijd de fotoboeken bij en uit dat boek zien jullie bovenstaand een paar foto’s. Toen we de grond kochten stonden er drie palmbomen. Op dit moment zijn er behalve de geplante boompjes, die inmiddels flink gegroeid zijn ook nog 3 spontaan opgekomen palmbomen, die flink schaduw geven. We doen ons best om de oprukkende Sahara hier een halt toe te roepen.

Spreekuurtje

Dapper!!

Nadat we een aantal mensen gehad hebben, is er even niemand op het bankje van de wachtkamer. Ik ga dan vanaf het lage bankje vanwaar ik als dokter opereer naar de echte, patiënten, stoel. Dat zit lekkerder. Er wordt op de poort geklopt en Ali laat twee vrouwen binnen. Ze worden voorafgegaan door een schattig jongetje van een hooguit 2 turven hoog en op het moment dat hij mij ziet breed lachend naar binnen loopt, terwijl ik ondertussen wat afstand neem door op mijn bankje te gaan zitten. Als de dames zitten en blijkt dat ik naar de huid van zijn beentje moet kijken, begint hij enorm te krijsen en vullen zijn ogen zich met tranen. Na een korte inspectie ga ik weer zitten en hij bedaart. Als ik daarna naar de longen van zijn zusje moet luisteren, herhaalt zich de krijspartij. Uiteindelijk vertrekt het gezelschap en terwijl ik in de deuropening hen nakijk, kijkt het broekenmannetjes om en tovert weer een stralende lach op zijn gezicht. Ik wed dat hij bij thuiskomst beweert dat hij helemaal niet bang was voor de Toubabdokter.

Rugpijn

Over de veel voorkomende lage rugklachten heb ik hier al vaak geschreven. Op bovenstaande foto’s wordt door Penda, de vrouw van Ali, en haar zus Fatou gedemonstreerd hoe dat toch zo komt. In de groententuin wordt alles kromgebogen gedaan. Tuingereedschap met een steel bestaat hier niet. Onkruid weghalen doe je niet met een schoffel, maar met je neus op de grond. In het huis van Ali en Penda is een gewone keuken, maar toch wordt er buiten op houtskool gekookt, vaak dubbelgevouwen zoals Fatou op de foto. Wanneer er een laag krukje voorhanden is, wordt dat wel gebruikt, maar hoe komt een arm mens aan een melkkrukje? “Het is onze cultuur”.

Dikke teen

Een man in traditioneel mosgroen gewaad komt wat hinkepinkend de poort binnen. Zodra hij zit wordt aan zijn geslipperde voeten duidelijk, dat de kennelijke pijn in het basisgewricht van een grote teen zit. Bij navraag blijkt dat inderdaad de reden van komst te zijn: wati-do-wati ofwel zo nu en dan ofwel het komt en het gaat heeft hij pijn in dit gewricht. Het begint vooral ’s nachts en na een paar dagen is het weer over. Bij navraag had zijn vader ditzelfde probleem…hij kijkt of ik helderziend ben. Een groot percentage van jullie heeft de juiste diagnose al gesteld: jicht. Ik probeer aan de hand van een plaatje via dhr Google uit te leggen wat de oorzaak is. Hij blijkt imam te zijn en, dus, geen alcohol te drinken. Rood vlees en orgaanvlees is ook het probleem niet. Ik geeft hem medicatie mee voor deze aanval en leg uit dat een onderhoudsbehandeling met een urinezuur verlagend middel aanvallen kan voorkomen. De naam en dosering schrijf ik op. Mogelijk kan dit gefinancierd worden uit de giften in de donationbox in zijn moskee bij het vrijdagmiddaggebed(??). Hij blijkt dus imam te zijn, maar helaas niet in de moskeet waarover ik vorige schreef. In dat geval had ik met enige wraakgevoelens nog even in zijn gewricht kunnen knijpen met de vraag of daar echt de pijn zit. Ik kan het niet laten nog even over onze plaagmoskee te praten: hij blijkt er geen goed woord voor over te hebben.

Carl

Als laatste die dag verschijnt Carl door de poortdeur. Carl is een man van middelbare leeftijd, kort postuur en fors spastisch. Tijdens het praten maakt zijn mond/gezicht wringende bewegingen en tegelijkertijd hebben zijn armen/handen de houding van een spasticus. Hij is één van de velen hier die tijdens de bevalling door zuurstofgebrek een beschadiging in hun brein oplopen. Na afloop van zijn klacht vraagt hij raad over zijn moeder. Ze ziet slecht en kan niet komen. Ik ben dan weer niet zo helderziend dat ik dit kan verklaren. Daarom loop ik de volgende ochtend met Ali en plastic tasje met zaklamp en bloeddrukmeter/stethoscoop naar de familiecompound van Carl. De poort van de compound met fraaie goudkleurige versieringen is prachtig, maar dan hebben we al het mooie ook wel gezien. De compound bestaan uit 3 huizen met voorlangs een ondiepe veranda. De vloeren bestaan uit cement. In plaats van deuren hangen er lappen voor de deuropeningen. Onder de dikke boom zitten 4 vrouwen met ieder een baby op schoot dan wel aan de borst. De oma des huizes zit op bed in een duister vertrek zonder ramen. Naast haar een mobiele die luid Arabische gezangen laat horen. Op mijn verzoek om de muziek even te laten stoppen, wordt het apparaat naar een ander vertrek verplaatst. De oude dame blijkt al jaren steeds slechter te gaan zien. De druppels van een oogkliniek hebben haar het licht niet teruggegeven. Bij het schijnen met mijn zaklamp zie ik helaas geen staar (dat is te verhelpen) . Ik steek op 1 meter 2 vingers in de lucht en vraag via vertaling hoeveel vingers ik opsteek. Ze kijkt zoekend rond, waar die vingers dan wel kunnen zijn…. . Mogelijk heeft ze een netvliesprobleem, maar ik kan hier geen licht in de duisternis brengen. Na uitleg lopen we naar het licht, onder dankzegging. Buiten zie ik een jongetje zitten op een mat.Hij nuttigt uit een schaal met pap (water met gestampte couscous) zijn verlate ontbijt. Ik krijg toestemming om een foto te maken (zie boven) De familie van Carl bestaat behalve uit zijn moeder uit Carl, zijn enige echtgenote en 4 kinderen. De 4 broers hebben het ruimer wat betreft het aantal vrouwen: ieder twee. Ik vraag naar het totale aantal kinderen op dit erf en krijg vragende blikken: siata ofwel heel veel. De eerste schatting is 10 in de tweede generatie, maar na enig rekenwerk (9 vruchtbare vrouwen met ieder gemiddeld 4 kinderen) blijkt hun bijdrage aan het tegengaan van de vergrijzing aanzienlijk. Zo zie je nog eens wat, leuk voor je blog.

Driving doctors beschouwing (slot)

De Tweede Kerstdag onderneming overziend is mijn eerste reactie, dat dit een redelijk zinloze “hulp ”is. Wat hebben we nu eigenlijk voor goeds gedaan voor de mensen in deze dorpen, ver weg van de “bewoonde wereld”.? Medisch gezien hebben we bepaald geen wonderen verricht. Een enkeling is geholpen met een antibioticum. De verstrekte pijnstillers zijn een klein doekje voor een doorlopend grote bloeding. De dagelijkse arbeid in de volle zon bij hoge temperaturen – water uit de put trekken, met de hand wassen, de tuin omwerken, onkruid wieden, water sjouwen, rijst planten, pinda’s oogsten – geeft natuurlijk pijnklachten bij iedereen.

Misschien is het belangrijkste dat deze mensen weten dat er uit het verre kustgebied naar hen omgekeken wordt(?). Zou het te vergelijken zijn met een bezoekje bij iemand die eigenlijk altijd alleen thuis is: voor de bezoeker moeilijk invoelbaar maar betekenisvol voor de thuiszitter?

Onderweg hadden we natuurlijk ruim de tijd om over dit onderwerp van gedachten te wisselen. We kwamen er op uit, dat het belangrijk is dat wij mensen niet alleen bezig zijn met “Ikke,ikke” .Alhagy vertelde als voorbeeld over een Gambiaanse kennis die een fortuin had vergaard en nu elke 2 weken op vrijdag naar London vloog om op zijn seizoen plaats naar de thuiswedstrijd van Arsenal te gaan. Op maandag vloog hij weer terug. Toen Alhagy hem suggereerde dat 1 weekend niet gaan een bepaalde familie uit de brand kon helpen, werd de man boos en eindigde hun “vriendschap”

Mochten er lezers zijn, die hier een heel andere kijk op hebben, dan houden we ons aanbevolen.

Maar voor mij was het een boeiende ervaring en het leverde een aantal verhalen voor dit blog op. Voor jullie lezers was het vooral de nieuwsgierigheid naar het volgende verhaal in dit feuilleton dat deze Tweede Kerstdag expeditie kenmerkte.