Salato

Salato

Na het tussendoortje is het vandaag de beurt aan een frisse salade. Op dit moment, maandag 9 februari, met op de achtergrond de oproep tot het gebed van 14.00 uur, wijst de thermometer op onze veranda 33 graden, en lijkt me een frisse salade te verkiezen boven erwtensoep of bruine bonen. Toevallig hebben we gisteren een bosje sla gekregen en dat is hier ook in de koelkast niet lang vers te houden. Sla koop en krijg je hier vers uit de grond getrokken met de wortels er nog aan. We zetten de sla daarom als bloemen in een vaasje water en dan in de koelkast. Nadat we samen onze slaapkamer de maandagmorgenbeurt hebben gegeven (wij zijn en blijven geordende mensen) loop ik naar de dichtstbijzijnde marktkraam van buurvrouw Binta. Kennelijk heeft ze op mijn bezoek gerekend, want ze heeft een T-shirt aan met het opschrift “Cascaderun Hoogeveen” uit het jaar 2020. Dat jaar ging de loop ivm corona niet door en werden een paar duizend shirts als liefdadigheid naar Gambia verstuurd. Ik wijs op de tekst van het shirt en zeg dat het uit onze woonplaats komt. De communicatie gaat lastig, omdat ze vrijwel geen Engels spreekt en ik nog minder Mandinka. Ze is trouwens niet naar school geweest en kan dus het opschrift niet lezen. Mogelijk is het dus toeval dat ze net nu dit shirt draagt.

Ze heeft vanmorgen inkopen gedaan in Tanjeh en daarom een netje verse tomaten. Na mijn bestelling tomaten ontvangen te hebben, vraag ik of ze ook aardappelen heeft. Dat heeft ze en wel zoete. Naar analogie van salato heet een aardappel in het Mandinka een patato. We hebben maar geluk dat Mandinka zo’n simpele taal is. Plak maar een o achter het woord dat je als eerste te binnen schieten en…….. nou ja een tomato heet eigenlijk mentengo. De totale kosten van mijn inkopen vanmorgen durf ik op dit platform wel te delen: 45 dalasi ( 0,55 €) zonder dat iemand me verkwistend gaat vinden, (“waar doen ze het van”) . Ik overhandig haar een biljet van 50 dalasi. Ze maakt haar wikkelrok deels los, haalt de knoop uit de punt van de stof en kijkt of er in de kassa ook een vodje van 5 dalasi is. Helaas…..ze wil me dan maar 10 dalasi teruggeven. Tja….en dát is nu mijn eer te na. Ik zeg “Falingo italem” ofwel “het wisselgeld mag je houden”.Ze begint haar kraam direct op te ruimen en het is de hele dag feest in huize Singateh. En de weldoener durft dit met droge ogen ook nog in zijn blog te publiceren.

Spreekuurtje

En ja hoor

Daar is ze weer. De reep stof zit nog even strak om haar borstkas geknoopt en ze heeft nog steeds het gevoel niet goed te kunnen ademen. Of ik haar nog wel eens wil onderzoeken en ze ontbloot haar bovenlichaam. Als Ali er niet bij zou zijn, zou ik nu een assistente erbij halen om niet het risico te lopen beschuldigd te worden van Jeffrey-achtig gedrag. Ik beluister haar longen en druk op haar borstbeen en ribben: nog steeds een 10. Ik ga nu toch vragen of ze zich ongelukkig voelt en daarom allerlei lichamelijke klachten heeft. Ali doet zijn best, maar in eerste instantie nul punten. Met een paar tabletjes van de wonderpijnstiller paracetamol loopt ze met Ali naar de uitgang. En dan…..vertelt ze Ali dat ze zich ongelukkig voelt bij haar hoogbejaarde bedgenoot en graag een baby wil en of de Toubab daarbij kan helpen. In Nederland noemen we het benoemen van de hulpvraag met de deurkruk al in de hand het “deurkrukfenomeen”. Hier heeft de deur van de poort geen kruk, dus gaat deze benaming hier niet op. Toch maar wat lokale Viagra bij de groothandel gaan kopen?

Overigens bedenk ik dat ik wel eens faliekant de mist in ben gegaan door tegen iemand met een deurkrukklacht te zeggen dat hiervoor toch echt een nieuwe afspraak gemaakt moest worden. De hulpvrager, die net het laatste beetje moed bij elkaar heeft geraapt om bij de uitgang die ene prangende vraag te stellen, heeft dan geen moed meer om terug te komen en gaat uitstellen…….. en uiteindelijk is er geen levensreddende behandeling meer mogelijk. Toch heb ik deze mevrouw maar niet teruggeroepen om haar naar de praktijkondersteuner GGZ/ een jongere broer van haar man/ de bekende zaadbank in Denemarken te verwijzen. Ach…ze komt vast wel weer.

Engelengeduld

Bezit ik naar mijn eigen (en verder niemands) mening voldoende om spreekuur te doen. Soms wordt zelfs mijn geduld op de proef gesteld. Een vrouw van middelbare leeftijd komt binnen. Haar gezicht heeft ingevallen wangen en daardoor imponeren haar jukbeenderen als uïtstekend. Ze noemt veel klachten, waarbij gewichtsverlies, altijd warm van binnen en spaarzame menstruaties na lang doorvragen me opvallen. Ze heeft een hartfrequentie in rust van 110/minuut, trillende vingers bij uitsteken van haar armen en zweet op de neus. Ik leg uit dat mogelijk de schildklier (“hebben we die dan?”) te hard werkt. Bij verder doorvragen bestaan de klachten al lang, is ze al in een groot ziekenhuis geweest, heeft medicatie gekregen die zoals alle pillen die daadwerkelijk ingenomen worden uiteindelijk opgeraakt zijn. Tenslotte heeft ze ook papieren uit het ziekenhuis, natuurlijk thuis. We spreken af dat ze met de papieren terug zal komen. Bij de poort bekent ze Ali dat ze vermoedt de documenten niet meer te hebben. Uiteindelijk zegt ze weer naar het grote ziekenhuis te zullen gaan met mijn papiertje met als vraag “hyperthyreodie?”. Later spreek ik tegenover Ali mijn verwondering uit dat mensen hier hun gegevens uit ziekenhuizen niet bewaren. Hij kijkt daar niet van op: misschien hebben ze het niet opgeruimd (wie heeft hier een kast?); misschien hebben de kinderen ermee gespeeld en andere suggesties, die ik als uitvluchten beleef. Teneur: het vergt ook na vele jaren nog energie van mij om me te verplaatsen in de gedachtewereld van Gambianen Gelukkig bestaat normaal alleen als je je eigen norm als maatstaf neemt.

Semper vigilat

Onze jonge hond Hunter is inmiddels 2 maanden op ons erf. Hij hoort hier inmiddels helemaal thuis, maar de bewoners van ons erf moeten nog wel aan hem wennen. Als de kinderen badminton spelen kan het zijn dat hij razendsnel de shuttle oppikt en rond gaat rennen. Als er dan ook nog achter hem aan gevangen gaat worden, is het helemaal groot feest. Als er bezoekers het erf op komen, komt Hunter ze kwispelend tegemoet en hij is er een kei in om dan zo dicht achter je te gaan lopen dat hij op je hielen trapt. Als je je slippers onbeheerd laat staan, loop je het risico dat je het schoeisel moet gaan zoeken. Tot dusver bijt hij, behalve 1 groot zitkussen, nog niets stuk. Als het tegen het vallen van de avond loopt en het dus wat afkoelt rent hij als een bezetene in het rond, terwijl Lady probeert om hem zo nu en dan in zijn ren te onderscheppen. ’s Nachts is Hunter de eerste die bij een geluid dat hij als onraad ervaart de veranda af gaat rennen en druk gaat staan blaffen. Gelukkig heeft hij wel een stopknop. Als hij overdag op de veranda van de nacht ligt uit te rusten, blijft zijn bovenste oor nog recht overeind staan: hij waakt altijd ofwel semper vigilat. Dit is ook nogal eens het motto van politie- of brandweerkorpsen.

Korte crocus

Op de basisschool van de kinderen was er deze week drie dagen vakantie, halverwege het trimester. Omdat ook hier ledigheid des duivels oorkussen is, krijgen de kinderen dan een opdracht mee voor deze vrije dagen. Omar en Ebrima hadden nu dezelfde opdracht: noem 20 feiten over Louis Pasteur. Hoewel we niet onderwijskundig onderlegd zijn, zijn wij van mening dat er meer aansprekende onderwerpen te bedenken zijn. Dit was een mooie gelegenheid om hen op het bestaan van ChatGTP te wijzen. Na het intypen van de vraag in het Engels, kwamen de 20 punten keurig op onze tablet en telefoon. Zoals op de foto boven te zien, zijn ze alles keurig aan het overpotloden.

Deze zondagmorgen.

Was het moment om de kinderen de dalasis te betalen, verdiend met de noeste arbeid om de tafels niet alleen onder de knie te krijgen, maar ook tussen de oren. Voordat ze de bankbiljetten in hun handen hadden, kregen ze nog een paar verhaaltjessommen op te lossen in drie teams van 2 personen.Een voorbeeld: je bent met een groep van 42 kinderen en je wilt 6 teams samenstellen. Hoeveel leden heeft elk team? Het omschakelen van vermenigvuldigen naar delen was voor allen wel even wennen. Daarna was het volgende hoogtepunt, namelijk het nuttigen van een chocoladeijsmilkshake en een stroopwaffel. ( de uitspraak stroopwafel met een lange a is hier notdone) . Op het moment dat we nog een spelletje gingen doen, waarbij kinderen op het gras gingen spelen ontstond er

Consternatie.

Tegen de muur was er een gevecht gaande tussen een flinke slang en een grote salamander, die zich weigerde over te geven. De uitkomst was dat Ali heeft gewonnen. Daarna haalde ik een schilderij van de muur om een soort dartbord aan die spijker te hangen en vloog er een salamander achter vandaan: schrikken!!

Uiteindelijk

Was iedereen van de schrik bekomen, toen ze de dalasi’s voor de foto omhoog konden houden.